Erven en Onterven

Het erfrecht in Nederland is in het algemeen zo ingericht, dat de erfenis van een overledene naar de afstammelingen gaat.

Geen Testament 
In grote lijnen gaat het als volgt als er geen testament is gemaakt: Indien één van de echtgenoten van een echtpaar met kinderen overlijdt zijn de echtgenoot en de kinderen de erfgenamen, ieder voor een gelijk deel.

Op grond van de wettelijke verdeling gaan alle bezittingen en schulden naar de langstlevende echtgenoot en de kinderen krijgen een vordering in geld op de langstlevende, welke pas op eisbaar is op het moment van het overlijden van de laatste ouder.

Bij een gemeenschap van goederen bezitten beide echtgenoten de helft. De nalatenschap is dus ook de helft van het totale vermogen.

De uitdrukking "de langstlevende krijgt de helft plus een kindsportie" klopt niet helemaal, dit geldt voor de gemeenschap van goederen (daarvan krijgt de langstlevende de helft) en niet voor de nalatenschap (daarvan krijgt de langstlevende een kindsdeel).

Als iemand alleen kinderen nalaat erven de kinderen alleen. Hoofdregel is dat alleen bloedverwanten erven, aanverwanten nooit. Dit houdt in dat aangetrouwden niet erven. Wel valt de erfenis in de gemeenschap van goederen wanneer de kinderen getrouwd zijn.

Bij een latere echtscheiding van het kind valt ook het geërfde vermogen in de gemeenschap. Dit is niet het gevolg van het erfrecht, maar van het huwelijksevermogensrecht in combinatie met echtscheiding. Om dit te voorkomen kunnen ouders een uitsluitingsclausule in hun testament opnemen, waardoor ook in het geval dat een kind gaat scheiden, de erfenis privé blijft en er dus niet gedeeld hoeft te worden.

• Echtgenoten zonder kinderen zijn elkaars enige erfgenamen. Na het overlijden van de eerste is de langstlevende dus de enige eigenaar van alle gezamenlijke bezittingen. Als de langstlevende komt te overlijden gaat alles naar de familie van de langstlevende.
• Als iemand geen  kinderen en geen echtgenote nalaat zijn de ouders, broers en zusters de erfgenamen. Kinderen van een vooroverleden broer of zuster komen in de plaats van de betreffende broer of zuster.
• Als iemand geen echtgenoot, kinderen, ouders, broers en of zusters en ook geen kinderen van broers of zusters nalaat komen de grootouders en hun afstammelingen aan de beurt.

Onterven in testament
Een veelgestelde vraag aan onze notarissen is of het mogelijk is om een eigen kind te onterven. Dit is deels mogelijk. In uw testament kan een bepaling opgenomen worden waarin staat dat (een van) uw kinderen geen erfgenaam is / zijn.  Ze mogen dan niet meepraten over de verdeling van de nalatenschap, zoals de verdeling van de meubelen, de schilderijen, de aandelen etc. Wel heeft een kind recht op zijn legitieme portie. Dit is de helft van het erfdeel van het kind, uitgekeerd in geld. Het kind moet zelf een beroep doen op zijn legitieme portie.

Voor 1 januari 2003 was het niet mogelijk als ouder je kind(eren) te onterven, sindsdien is dat dus anders. Enkele voorbeelden waarom ouders kinderen zouden willen onterven zijn ernstige verslaving aan drugs, gokken of alcohol, jarenlang geen contact meer, een kind heeft al genoeg gehad (als schenking of door bedrijfsoverdracht) of een kind is zodanig gehandicapt, dat het niets met geld en goederen kan doen. In het testament kan ook een executeur-testamentair benoemd worden, deze kan dan na het overlijden de uitvaart en de afwikkeling van de nalatenschap regelen. De executeur heeft grote bevoegdheden.

Ook kan het natuurlijk zo zijn, dat ouders vinden, dat een kind tot een bepaalde leeftijd niet zelf over de gelden van de nalatenschap moeten kunnen beschikken om dezelfde redenen waarom anderen een kind zouden willen onterven. Bij een ernstige verslaving kan dit zelfs levenslang. Dan moet er bij testament een bewind worden ingesteld.

Ook kan er voor verslaafde kinderen of gehandicapte kinderen een fonds worden ingesteld. Deze kinderen krijgen dan niet zelf de erfenis maar wel, als dat nodig is, een uitkering uit het fonds.

Wilt u meer weten over het vorenstaande dan kunt u contact opnemen met een van onze kantoren. Een offerte aanvragen kan hier.

Voor een oriënterend gesprek worden geen kosten in rekening gebracht.